Зошто децата престануваат да им веруваат на родителите

Децата ретко престануваат да зборуваат со родителите преку ноќ. Многу почесто тоа се случува тивко, постепено и речиси незабележливо – по еден разговор во кој не биле сослушани, по една реакција што ги исплашила, по една реченица што им покажала дека нивните чувства не се сфатени сериозно.

Секој родител сака детето да му се обрати кога има проблем, кога направило грешка или кога не знае како да се справи со нешто што го мачи. Но довербата не се гради само со љубов и добра намера. Таа се гради преку начинот на кој родителот реагира токму во моментите кога детето е најранливо.

Довербата се губи кога детето не се чувствува слушнато

Една од најчестите причини поради кои децата почнуваат да молчат е чувството дека разговорот со родителот никогаш не е само разговор.

Кога детето ќе каже што го мачи, тоа најчесто не бара веднаш решение, казна или долга лекција. Понекогаш сака само да биде сослушано. Ако секое признание завршува со предавање, детето може да почне да ја поврзува искреноста со непријатност.

Така, наместо следниот пат да каже што се случило, ќе избере да премолчи. Не затоа што нема потреба од родителот, туку затоа што веќе научило дека отворањето носи притисок.

Стравот од реакцијата ја заменува искреноста

Кога детето ќе признае грешка, првата реакција на родителот има огромно значење.

Ако веднаш следуваат викање, лутина или остар тон, детето може да заклучи дека вистината е опасна. Тоа не значи дека грешките треба да се игнорираат или оправдуваат, туку дека начинот на кој се разговара за нив одредува дали детето следниот пат повторно ќе биде искрено.

Смирениот разговор остава простор за разбирање, одговорност и учење. Бурната реакција најчесто создава страв, а стравот ретко гради отворена комуникација.

Кога чувствата се омаловажуваат, детето се повлекува

За возрасните, некои детски проблеми можат да изгледаат мали. Расправија со другар, лош ден на училиште, разочарување или чувство на отфрленост можеби не изгледаат драматично од перспектива на родителот.

Но за детето тие чувства можат да бидат многу силни.

Реченици како „претеруваш“, „не е тоа ништо“ или „немаш причина да бидеш тажен“ често се кажуваат со намера да се смири ситуацијата, но можат да имаат спротивен ефект. Детето може да почувствува дека неговите емоции се неважни.

Ако тоа се повторува, со текот на времето ќе престане да ги споделува.

Споредбите ја рушат самодовербата

Споредувањето со брат, сестра, соученик или друго дете ретко го мотивира детето на здрав начин.

Кога родителот вели дека некој друг е поодговорен, поуспешен или подобар, детето не слуша само совет. Често слуша порака дека не е доволно добро.

Таквите споредби можат да ја нарушат самодовербата и да го натераат детето да ги крие своите проблеми. Наместо да побара помош, тоа може да се обиде да избегне нова критика или нова споредба.

Многу покорисно е родителот да се фокусира на личниот напредок на детето, а не на туѓите успеси.

Прекинувањето испраќа порака дека неговиот глас не е важен

На децата понекогаш им треба повеќе време за да објаснат што чувствуваат. Тие не секогаш знаат веднаш да ја најдат вистинската реченица, особено кога се вознемирени, засрамени или исплашени.

Кога родителот ги прекинува, ги довршува нивните реченици или претпоставува што сакаат да кажат, детето може да почувствува дека не е навистина слушнато.

Понекогаш најголемата поддршка не е советот, туку тишината во која детето конечно може да каже сè до крај.

Старите грешки не треба да станат оружје

Довербата најмногу се нарушува кога нешто што детето го признало подоцна се користи против него.

Ако родителот за време на расправија повторно ги споменува старите грешки, детето може да заклучи дека искреноста не е безбедна. Наместо да научи нешто, тоа ќе почне да се штити со молчење.

Децата полесно се отвораат кога знаат дека нивните ранливи моменти нема еден ден да станат причина за ново обвинување.

Како повторно се гради довербата

Довербата не бара совршени родители. Бара родители кои знаат да застанат, да сослушаат и да признаат кога можеле да реагираат подобро.

Понекогаш е доволно детето да слушне: „Разбирам дека ти било тешко“, „Кажи ми што се случи“ или „Тука сум, нема веднаш да те осудам“. Таквите реченици не ја бришат одговорноста, но создаваат простор детето да зборува без страв.

Кога детето чувствува дека родителот прво сака да го разбере, а дури потоа да го поправи, многу полесно ќе се врати кон разговорот. А токму таму започнува довербата — во малите, секојдневни моменти кога детето гледа дека неговиот глас навистина има вредност.