Трамп ѝ се закани на Шпанија, Мадрид бара европска армија

Шпанија влезе во остар конфликт со администрацијата на Доналд Трамп откако одби американските бази на своја територија да се користат за операциите против Иран. Мадрид предупредува дека Европа мора да изгради сопствена одбранбена стратегија и европска армија.

Односите меѓу Шпанија и САД влегуваат во една од најтензичните фази во последните години, откако Мадрид одби да дозволи користење на американските воздухопловни бази за воени операции поврзани со Иран. Реакцијата од Вашингтон беше остра, а во центарот на спорот повторно се најде и улогата на НАТО.

Шпанскиот министер за надворешни работи, Хозе Мануел Албарес, во интервју за Politico порача дека Шпанија нема намера да ги жртвува своите принципи и меѓународното право под притисок на САД.

Мадрид одби американски воени операции

Според Албарес, користењето на базите Морон и Рота е регулирано со билатерален договор кој јасно предвидува дека секоја акција мора да биде усогласена со меѓународното право и Повелбата на Обединетите нации.

Шпанија се спротивставува на, како што го нарекува, „едностран пристап“ на Вашингтон кон конфликтот со Иран, а министерот тврди дека сојузниците од НАТО воопшто не биле консултирани за американските планови.

„Не знаеме што се случува, ниту ние ниту другите сојузници“, изјави Албарес, нагласувајќи дека обврска на шпанската влада е пред сè да ги брани интересите на своите граѓани.

Трамп со жестоки критики кон Шпанија

Американскиот претседател Доналд Трамп јавно ја нападна шпанската влада, оценувајќи дека одлуката на Мадрид е „ужасна“ и дека САД не сакаат „да имаат ништо со Шпанија“.

Во американските медиуми и дипломатски кругови се споменуваат можни санкции, трговски ограничувања, па дури и преиспитување на американското воено присуство во Шпанија. Во дел од изјавите се отвори и прашањето за позицијата на Мадрид во рамките на НАТО.

Белата куќа дополнително ја засили реториката преку портпаролката Ана Кели, која оцени дека Европа со децении има корист од американската воена заштита, а истовремено не ги поддржува американските барања кога станува збор за стратешки операции.

Шпанија бара поинаква политика на ЕУ

Под водство на премиерот Педро Санчез, Шпанија во последниот период се позиционира како една од најкритичните европски земји кон политиките на Израел и американскиот пристап на Блискиот Исток.

Мадрид бара поцврст став од Европската Унија во однос на кризата во регионот, а Албарес тврди дека многу европски држави постепено почнуваат да ги прифаќаат шпанските позиции.

Според него, на почетокот Шпанија изгледала изолирано, но со текот на времето сè повеќе европски влади почнале да ги повторуваат истите ставови за неопходноста од дипломатски пристап и избегнување понатамошна ескалација.

Повик за европска армија

Во интервјуто, Албарес испрати и една од најсилните пораки досега од страна на шпанската дипломатија – Европската Унија мора да стане воено и политички понезависна.

Тој смета дека светот влегува во период на длабока геополитичка нестабилност и дека Европа повеќе не смее целосно да зависи од трансатлантските односи.

Шпанскиот министер затоа повика на создавање европска армија и заеднички одбранбени капацитети, нагласувајќи дека тоа не би значело слабеење на НАТО, туку зајакнување на европската безбедност.

Европа пред нов безбедносен пресврт

Судирот меѓу Вашингтон и Мадрид отвора многу пошироко прашање – дали Европа постепено влегува во нова ера на безбедносна независност.

Во услови на војни, геополитички кризи и сè понепредвидливи односи меѓу западните сојузници, дебатата за европска армија повторно се враќа во центарот на европската политика. А конфликтот меѓу администрацијата на Трамп и шпанската влада можеби е само првиот сигнал дека идните односи меѓу САД и Европа ќе бидат многу покомплексни отколку досега.