Топлотниот бран се прошири и на Балканот, горештините не попуштаат

Жештините повторно го стегаат Балканот, а прогнозите не носат многу оптимизам. Од Јадранот до централна Европа, високите температури веќе предизвикуваат пожари, го оптоваруваат здравството и ги ставаат службите за заштита во постојана состојба на готовност. Во некои држави веќе се активирани највисоките нивоа на метеоролошки предупредувања, додека експертите предупредуваат дека продолжените горештини би можеле дополнително да ги влошат условите во наредните денови.

Иако секое лето носи високи температури, актуелниот топлотен бран се издвојува по своето траење, географскиот опфат и последиците што веќе ги остава зад себе. Освен што го нарушува секојдневниот живот на милиони луѓе, екстремното време создава сериозен ризик за здравјето, енергетските системи и природата.

Балканот меѓу најпогодените региони

Најтешката состојба во регионот моментално се бележи во Хрватска, Србија и Албанија, каде температурите се движат далеку над вообичаените вредности за крајот на јуни.

Хрватските метеоролози прогласија црвен аларм за повеќе делови од земјата, меѓу кои Загреб, Сплит и Дубровник. Во исто време, противпожарните служби водеа битка со голем шумски пожар на островот Вис, каде огнената стихија зафати борови шуми во близина на туристички подрачја. Во гаснењето беа вклучени десетици пожарникари и противпожарни авиони, со цел пламените јазици да не се приближат до населени места и туристички капацитети.

Слична е состојбата и во Србија. Државната хидрометеоролошка служба предупреди дека температурата локално ќе достигне и до 39 степени Целзиусови, поради што граѓаните беа повикани да избегнуваат подолг престој на сонце, особено во периодот од доцното претпладне до раните вечерни часови.

Во Албанија, пак, пожар избувна во близина на селото Клос, каде огнот зафати површини со грмушки и маслинови дрвја. Пожарникарските екипи интервенираа за да го спречат неговото ширење кон околните населени места.

Експертите предупредуваат дека токму комбинацијата од долготрајна суша, високи температури и сув ветер претставува идеална основа за брзо ширење на шумските пожари низ медитеранскиот регион.

Италија под највисок степен на тревога

Додека Балканот се справува со пожарите, Италија останува една од најпогодените европски земји.

Властите прогласија црвено предупредување за 22 градови, од северниот дел на земјата па сè до Сицилија. Таквото предупредување означува дека жештината претставува ризик не само за ранливите категории граѓани, туку и за целото население.

Во Рим, високите температури беа видливи и за време на традиционалното обраќање на папата Лав во Ватикан. Илјадници верници се обидуваа да се заштитат од сонцето користејќи чадори, шишиња со вода и рачни вентилатори, додека плоштадот беше изложен на силно сонце речиси без природна сенка.

Лекарите повторно апелираат граѓаните да внесуваат повеќе течности, да избегнуваат физички активности во најжешкиот дел од денот и особено да внимаваат на децата, постарите лица и хронично болните, бидејќи тие се најранливи при вакви временски услови.

Последиците веќе се чувствуваат низ Европа

Топлотниот бран што започна околу 20 јуни одамна престана да биде само метеоролошка појава. Во повеќе европски држави тој веќе има директно влијание врз здравството, енергетиката и секојдневното функционирање на градовите.

Во Франција, здравствените власти соопштија дека околу илјада дополнителни смртни случаи се поврзуваат со екстремните температури. Најголем дел од жртвите се постари лица, а институциите предупредуваат дека бројот би можел дополнително да се зголеми доколку горештините продолжат и во следните денови.

Француските медиуми известуваат дека погребалните служби во Париз и околината работат под силен притисок поради значително зголемениот број случаи, што уште еднаш ја покажува сериозноста на последиците од продолжените топлотни бранови.

Освен врз здравството, екстремните температури влијаат и врз производството на електрична енергија, транспортната инфраструктура и работата на бројни јавни служби. Во повеќе земји се бележи зголемена потрошувачка на електрична енергија поради масовната употреба на уреди за ладење, што дополнително го оптоварува електроенергетскиот систем.

Научниците предупредуваат: Екстремната жештина станува сè почеста

Иако топлотните бранови отсекогаш биле дел од летните месеци, климатолозите предупредуваат дека денешните екстремни температури сè почесто ги надминуваат историските вредности. Според нив, не е загрижувачка само дневната жештина, туку и фактот што температурите остануваат невообичаено високи и во текот на ноќта.

Токму ноќните горештини претставуваат една од најголемите опасности за здравјето, бидејќи организмот нема доволно време да ја намали телесната температура и да закрепне од дневниот топлотен стрес. Најпогодени се постарите лица, хронично болните, малите деца и луѓето кои работат на отворено.

Според научните анализи, вакви долготрајни и интензивни топлотни бранови денес се значително поверојатни отколку пред две децении, што дополнително ја отвора дебатата за влијанието на климатските промени врз сè почестите екстремни временски појави.

Ново засилување на горештините веќе е на повидок

Иако во делови од Западна Европа накратко се очекува пад на температурите, метеоролозите предупредуваат дека тоа нема да донесе вистинско олеснување.

Според прогнозите, уште во првата недела од јули повторно ќе се создадат услови за нов бран екстремна жештина. На удар повторно би можеле да се најдат Италија, Франција, Шпанија, Германија, Швајцарија, како и делови од Велика Британија.

Во централна и источна Европа температурите и понатаму ќе останат значително над повеќегодишниот просек, а во некои региони ќе бидат и до десет степени повисоки од вообичаените вредности за овој период од годината.

Истовремено, метеоролозите најавуваат локални грмежливи невремиња. Иако тие можат привремено да ја намалат температурата, експертите предупредуваат дека врнежите ќе бидат нерамномерни и нема суштински да ја ублажат сушата што веќе зафати голем дел од Европа.

Трагедии што ја покажуваат опасноста од високите температури

Екстремната жештина веќе предизвикува трагични последици во различни делови од Европа.

На Кипар, две момчиња на возраст од осум и десет години беа пронајдени мртви во автомобил изложен на сонце. Иако температурите на островот во овој период не се невообичаени, експертите предупредуваат дека затворен автомобил за само неколку минути може да достигне смртоносно високи температури.

Во Полска, пак, двајца учесници на велосипедски маратон починаа за време на спортскиот настан што се одржуваше во близина на Варшава. Истрагата за причините продолжува, но високите температури повторно го отворија прашањето за организирањето спортски активности во услови на екстремна жештина.

И САД се под силен топлотен притисок

Додека Европа се справува со последиците од продолжените горештини, опасно високи температури се прогнозираат и во голем дел од Соединетите Американски Држави.

Американската Национална метеоролошка служба предупреди дека централните и источните делови на земјата ќе бидат погодени од опасна комбинација на силна дневна жештина и високи ноќни температури. Таквите услови значително го зголемуваат ризикот од топлотен удар, дехидратација и други сериозни здравствени компликации, особено кај лицата без пристап до соодветно разладување.

Пред прославите за Денот на независноста, надлежните институции ги повикаа граѓаните да избегнуваат подолг престој на сонце, редовно да внесуваат течности и да посветат посебно внимание на најранливите категории на население.

Европа и Северна Америка во исто време се соочуваат со екстремни температури кои сè почесто ги поместуваат досегашните климатски граници. Пожарите, здравствените ризици и растечкиот притисок врз инфраструктурата покажуваат дека топлотните бранови повеќе не претставуваат краткотраен летен феномен, туку сериозен предизвик со кој многу земји ќе мора да се справуваат сè почесто во иднина.