Таен документ: Иран пред економски колапс?

Драматични предупредувања од срцето на финансискиот систем на Иран излегоа во јавноста, отворајќи сериозни сомнежи за стабилноста на земјата. Според протечени информации, комбинацијата од воен притисок и економска изолација може да доведе до сценарио на брз колапс.

Според извештај поврзан со Централна банка на Иран, доставен до претседателот Масуд Пезешкијан, американската блокада на Ормускиот теснец сериозно го загрозува извозот, увозот и валутната стабилност на Иран, со можни последици во рок од неколку недели.

Ормускиот теснец – економска артерија под притисок

Над 90% од трговијата во ризик

Ормускиот теснец е клучна точка за иранската економија – преку него минуваат повеќе од 90% од вкупниот извоз и увоз, проценет на околу 109,7 милијарди долари годишно.

Американската поморска блокада, според анализите, може да ја прекине речиси целата трговија за неколку недели. Тоа директно го загрозува најважниот извор на девизи – извозот на нафта.

Нафтата како главен удар

Дневни загуби од стотици милиони долари

Иран извезува околу 1,5 милиони барели нафта дневно, што носи приближно 139 милиони долари приход. Најголем дел од оваа нафта се транспортира преку островот Харг.

Доколку блокадата продолжи, овие приходи би можеле да исчезнат за само неколку дена, предизвикувајќи домино ефект во финансискиот систем.

Покрај нафтата, погоден е и извозот на петрохемиски производи (околу 54 милиони долари дневно), како и метали и минерали (околу 88 милиони долари дневно).

Алтернативите не се доволни

Ограничен капацитет за заобиколување на блокадата

Иако Иран има алтернативни рути, како терминалот Јаск и пристаништата во Каспиското Море, нивниот капацитет е далеку под потребното ниво.

Овие канали можат да покријат помалку од 10% од сегашниот извоз, што значи дека економскиот удар е практично неизбежен ако состојбата се пролонгира.

Инфлација и невработеност – двоен удар

Можно сценарио: инфлација до 180%

Според проценките во документот, инфлацијата може да достигне и до 180% доколку индустриското производство продолжи да опаѓа.

Постојат предупредувања и за раст на невработеноста за околу два милиона луѓе, бидејќи фабриките и малите бизниси се соочуваат со сериозни тешкотии во работењето.

Веќе се забележува драматичен раст на цените – основни производи како ориз поскапеле и до седум пати во последните месеци.

Девалвација на ријалот и банкарска криза

Ограничувања за подигнување пари

На црниот пазар, еден американски долар достигнал вредност од 1,6 милиони ријали, што претставува сериозна девалвација во споредба со претходните месеци.

Банките веќе воведуваат ограничувања за повлекување средства, што укажува на растечки притисок врз финансискиот систем.

Политички и социјални тензии

Протести и репресија

Економската криза веќе предизвика протести во земјата, кои започнаа со економски барања, но брзо прераснаа во политички.

Демонстрантите побараа смена на врховниот лидер Али Хамнеи, по што следеше силна реакција од властите, вклучувајќи исклучување на интернет и масовни апсења.

Што следува за Иран?

Ситуацијата покажува колку е ранлива економија која силно зависи од еден транспортен коридор и еден ресурс. Ако блокадата на Ормускиот теснец продолжи, последиците може да бидат долгорочни – не само економски, туку и политички.

Развојот на настаните во наредните недели ќе биде клучен за тоа дали Иран ќе успее да ја стабилизира економијата или ќе влезе во подлабока криза со глобални импликации.