Со 13 години стаж ќе може до пензија со доплата за две години

Граѓаните кои ја достигнале возраста за пензионирање, но немаат доволно работен стаж за да остварат пензија, би можеле да добијат нова можност. Владата подготвува законско решение со кое лицата со најмалку 13 години стаж ќе можат сами да ги уплатат придонесите за периодот што им недостига до потребните 15 години.

Предложеното решение сè уште не е важечко правило. Законските измени се во владина процедура, а деталите за моделот ги објасни министерот за социјална политика, демографија и млади Ѓоко Велковски во гостување во емисијата „360 степени“ на МРТ 1.

Кој ќе може да докупи стаж за пензија?

Можноста е наменета за лица кои веќе ја исполниле старосната граница за пензионирање, односно 62 години за жени и 64 години за мажи, но немаат законски потребни 15 години работен стаж.

Клучниот услов е лицето да има најмалку 13 години остварен стаж. Тоа значи дека ќе може да се покрие период од најмногу 24 месеци, односно точно онолку колку што може да недостига од минималните 13 до потребните 15 години.

Според објаснувањето на Велковски, оваа можност ќе се однесува на лица кои веќе не се активни осигуреници. Оттука, моделот не е замислен како општа можност секој вработен однапред да купува години стаж, туку како решение за луѓе кои ја достигнале возраста за пензија и останале непосредно под законскиот минимум.

Како ќе се пресметува сумата за уплата?

Предлогот предвидува придонесот за месеците што недостигаат да се пресметува на основица која изнесува 50 отсто од просечната плата од претходната година.

Велковски го илустрираше моделот со пример во кој просечната нето плата изнесува 45.000 денари. Во таков случај пресметковната основица би била 22.500 денари.

Со стапка за придонес од 19,9 отсто, уплатата за еден месец би изнесувала приближно 4.478 денари. За лице на кое му недостигаат сите 24 месеци, вкупната сума според овој пример би достигнала околу 107.460 денари.

Важно е дека ова е илустративна пресметка. Конкретната сума за секој граѓанин ќе зависи од бројот на месеци што му недостигаат и од основицата што ќе биде утврдена согласно законското решение.

Докупениот стаж нема автоматски да значи иста пензија за сите

Откако ќе бидат уплатени придонесите за периодот што недостига, пензијата нема да се определува според една фиксирана сума за сите корисници.

Висината ќе се пресметува според редовната законска формула и податоците за осигуреникот. Меѓу клучните параметри ќе бидат примањата на кои лицето било пријавено во годините кога работело и износите што во тој период биле уплаќани во системот.

Тоа значи дека две лица со ист број години стаж не мора да добијат иста пензија ако во текот на работниот век биле осигурени на различни износи.

Темата се надоврзува на пошироката дебата за зголемувањето на пензиите, финансиската состојба на пензискиот систем и начинот на кој во иднина ќе се обезбедуваат приходите на пензионерите.

Се отвора и прашањето за вториот пензиски столб

Пензиската реформа не завршува со можноста за докуп на стаж. Во јавноста повторно се отвори и прашањето за иднината на вториот пензиски столб.

Прашан дали Владата разгледува негово укинување или национализација, Велковски порача дека промените не треба да се опишуваат како укинување, туку како можна реконструкција на системот.

Овие прашања засега се дел од пошироката реформа и анализите што се прават за идниот модел. За граѓаните со 13 или 14 години стаж, непосредно најважна е најавената можност да ги покријат месеците што им недостигаат и на тој начин да стигнат до законскиот минимум за старосна пензија.

Сепак, конечните услови ќе бидат познати откако законското решение ќе ја помине потребната постапка и ќе биде усвоено.