Што се случува со крвниот притисок и холестеролот ако јадеме јајца секој ден?
Дали секојдневното јадење јајца го зголемува крвниот притисок и холестеролот? Еве што велат истражувањата и кои групи треба да бидат повнимателни.
Јајцата со години беа на „лош глас“ поради високата содржина на холестерол. Едно големо јајце содржи околу 185 милиграми холестерол, па многумина се прашуваат дали секојдневната консумација може да му наштети на срцето и крвните садови. Денес е познато дека одговорот не е едноставен и зависи од целокупната исхрана, генетиката и постоечката здравствена состојба.
Стручњаците посочуваат дека иако јајцата се богати со холестерол, тие содржат релативно малку заситени масти. Токму заситените масти имаат поголемо влијание врз зголемувањето на „лошиот“ LDL холестерол отколку холестеролот внесен преку храната.
1. Крвниот притисок – различни резултати од истражувањата
Поврзаноста меѓу јајцата и хипертензијата сè уште се истражува, а резултатите не се секогаш исти.
Јајцата се дел од познатата DASH диета, режим на исхрана што често се препорачува кај лица со покачен крвен притисок. Едно поново истражување покажало дека секојдневната консумација на јајца во рамки на ваков режим не ги влошила параметрите поврзани со здравјето на срцето.
Некои анализи дури укажуваат на понизок ризик од хипертензија кај лица кои умерено консумираат јајца, додека повисок ризик бил поврзан со внес на црвено месо и преработени месни производи.
Сепак, има и студии кои покажуваат спротивни резултати, особено кај одредени групи луѓе. Затоа, кај лица со веќе дијагностицирана хипертензија, се препорачува индивидуална проценка со лекар или нутриционист.
2. Кај повеќето луѓе, јајцата не го зголемуваат значително холестеролот
Кога внесуваме храна богата со холестерол, црниот дроб често ја намалува сопствената продукција. Поради тоа, кај многу луѓе не доаѓа до значително зголемување на вкупниот холестерол во крвта.
Истражувања покажуваат дека консумација на две јајца дневно, во рамки на исхрана со низок внес на заситени масти, не довела до пораст на LDL холестеролот. Попрецизен показател за ризик од срцеви заболувања е односот меѓу LDL („лош“) и HDL („добар“) холестерол. Кај некои лица, јајцата можат благо да го зголемат и LDL и HDL, со што односот останува стабилен или дури подобар.
3. Кој треба да биде повнимателен?
Иако јајцата се безбедни за повеќето луѓе, одредени групи треба да бидат поопрезни:
лица со дијабетес
лица со веќе постоечка кардиоваскуларна болест
лица со семејна (генетска) хиперхолестеролемија
Кај овие групи, ефектот врз маснотиите во крвта може да биде различен, па затоа е важно советување со здравствен стручњак.
Зошто јајцата не се исто што и сланина или колбаси?
Не сите намирници богати со холестерол се исти. Јајцата содржат значително помалку заситени масти во споредба со преработени месни производи како сланина, колбаси или путер, кои се посилно поврзани со зголемување на LDL холестеролот.
Дополнително, јајцата се нутритивно вредна храна – богати се со квалитетни протеини, витамин Б12, витамин Д, селен и холин, хранлива состојка важна за мозокот и црниот дроб.
Како да ги вклучиме јајцата во исхраната ако внимаваме на срцето?
Неколку едноставни совети:
Комбинирајте едно цело јајце со белки за да го намалите внесот на холестерол.
Избирајте прилози како зеленчук, мешунки и интегрални житарки наместо преработено месо.
Предност дајте на варење или поширање наместо пржење.
Ограничете ја дополнителната сол, особено ако имате покачен притисок.
Фокусирајте се на целокупен начин на исхрана богат со растителни влакна, овошје, зеленчук и незаситени масти.
Јајцата не се „непријател“ на срцето кај повеќето луѓе, но не се ниту безначајни. Генетиката, постоечките болести и вкупните навики во исхраната имаат многу поголемо влијание од една единствена намирница.
Кај здрави лица, умерената секојдневна консумација на јајца може да биде дел од балансирана исхрана. Доколку имате покачен холестерол, хипертензија или срцево заболување, најдобро е внесот да го прилагодите во консултација со лекар.
