Преговорите САД–Иран пропаднаа: расте тензијата

Наместо договор – нова неизвесност. По повеќечасовни разговори, САД и Иран не успеаја да постигнат мировен договор, што дополнително ја зголеми тензијата на Блискиот Исток.

Во Исламабад, по 21-часовни преговори меѓу САД и Иран, двете страни заминаа без договор, додека ситуацијата во Ормуски теснец останува критична за глобалната економија и транспортот на нафта.

Преговори без резултат: што се случи во Исламабад

Преговорите, кои траеле речиси цел ден, се одржале со посредство на Пакистан, но завршиле без конкретен напредок.

Џеј Ди Венс изјави дека американската делегација пристапила со „добра волја“ и подготвеност за компромис, но разликите меѓу страните останале значајни.

Од иранска страна, официјалните претставници нагласуваат дека не било реално да се очекува договор на првата средба, особено во услови на недоверба по неодамнешните конфликти.

Ормускиот теснец под нов режим

Во меѓувреме, Иран воведе нов систем за контрола на пловидбата низ Ормускиот теснец – една од најважните енергетски рути во светот.

Според достапните информации, преминот на бродови е ограничен на околу 12 дневно, а за минување се наплаќаат такси и се бараат специјални дозволи.

Овој потег директно влијае врз глобалниот пазар на нафта, бидејќи низ теснецот минува значителен дел од светските енергетски ресурси.

Меѓународен притисок и преговори „зад сцената“

Според извори од транспортниот сектор, бродски компании од повеќе земји веќе преговараат со иранските власти за непречен премин.

Во меѓувреме, Ишак Дар повика на продолжување на дијалогот и задржување на примирјето, нагласувајќи дека стабилноста во регионот е од клучно значење.

Пакистан најави дека ќе продолжи со посредничката улога во обид да се постигне договор.

Трамп со нови закани: блокада или ескалација

Доналд Трамп реагираше по неуспешните разговори, сугерирајќи дека САД имаат „силни адути“ доколку Иран не прифати договор.

Меѓу опциите што се разгледуваат се поморска блокада, па дури и воена ескалација – сценарија кои би имале сериозни последици врз регионот и светската економија.

Дополнително, присуството на американски носачи на авиони во Персискиот Залив укажува на подготвеност за потенцијална акција.

Клучните несогласувања

Главните точки на спор меѓу двете страни остануваат:

• контролата врз Ормускиот теснец
• иранската нуклеарна програма
• укинување на санкциите
• прашањата за воени отштети

И покрај делумен напредок во одредени области, овие клучни теми остануваат нерешени.

Што значи ова за светот

Неуспехот на преговорите доаѓа во момент кога глобалната економија е чувствителна на енергетски шокови.

Секоја промена во функционирањето на Ормускиот теснец директно влијае врз цените на нафтата, транспортот и економската стабилност на многу држави.

Ситуацијата останува неизвесна, а следните чекори на Вашингтон и Техеран ќе бидат клучни за тоа дали регионот ќе се движи кон дипломатско решение или кон нова ескалација.