Поточарка е моќен и здрав зеленчук што многумина го игнорираат

Мала, зелена и често занемарена, поточарката е една од оние намирници што изгледаат скромно, а нутритивно нудат многу повеќе отколку што би очекувале. Богата е со витамин К, витамин Ц, минерали и растителни соединенија, а нејзиниот состав веќе подолго време е предмет на научен интерес.

Околу неа, сепак, кружат и претерани тврдења – дека има повеќе железо од спанаќот или повеќе витамин Ц од сите цитруси. Вистината е понијансирана, но не и помалку интересна: поточарката не мора да „победи“ во ваквите споредби за да биде една од највредните зелени намирници што може лесно да се вклучи во секојдневната исхрана.

Мал зеленчук со богат нутритивен состав

Поточарката припаѓа на групата зелени лиснати и крстоцветни зеленчуци. Има многу малку калории, а истовремено е богата со витамин К, витамин Ц, провитамин А, калциум, калиум и повеќе растителни соединенија со антиоксидативно дејство.

Особено се издвојува по високата содржина на витамин К, кој има важна улога во нормалното згрутчување на крвта и одржувањето на коските. Витаминот Ц, пак, учествува во нормалната функција на имунолошкиот систем и создавањето колаген, додека каротеноидите како лутеин и бета каротен се поврзуваат со заштитата на клетките од оксидативен стрес.

Поточарката се најде високо и во научни анализи што ја споредуваат хранливата густина на различни видови овошје и зеленчук. Тоа практично значи дека во мала количина и со малку калории обезбедува широк спектар важни хранливи материи.

Дали навистина има повеќе железо од спанаќот?

Иако ова тврдење често се повторува, поточарката всушност не содржи повеќе железо од спанаќот. Спанаќот е значително побогат извор на овој минерал, додека поточарката содржи само умерени количества.

Слична е ситуацијата и со витаминот Ц. Поточарката е добар извор, но не ги надминува сите цитрусни плодови. Во зависност од конкретниот плод, некои цитруси содржат повеќе, а други помалку витамин Ц.

Сепак, присуството на витамин Ц е корисно затоа што може да ја подобри апсорпцијата на железото од растителна храна. Токму затоа поточарката добро се вклопува во оброци со мешунки, семки и други растителни извори на железо.

Ако постои сомнеж за недостаток на железо, ниту една намирница сама по себе не треба да се гледа како решение. Најважно е да се утврди причината и исхраната да се приспособи според индивидуалните потреби.

Што покажуваат истражувањата за антиоксидативното дејство

Интересот за поточарката не се должи само на витамините и минералите. Како и другите крстоцветни зеленчуци, таа содржи природни растителни соединенија што се предмет на истражување поради нивното потенцијално влијание врз заштитните механизми на организмот.

Во едно контролирано истражување, редовната консумација на свежа поточарка во период од неколку недели била поврзана со промени во одредени показатели на оксидативен стрес, како и со повисоки нивоа на некои каротеноиди во крвта.

Ваквите резултати се интересни, но не значат дека поточарката може да спречи или лекува одредена болест. Многу попрецизно е да се каже дека таа може да биде корисен дел од разновидна исхрана богата со зеленчук.

Може ли навистина да го „исчисти организмот“?

За поточарката често се вели дека ја „прочистува крвта“ и му помага на телото да се ослободи од токсини. Овие изрази звучат привлечливо, но медицински гледано се премногу поедноставени.

Организмот веќе располага со сопствени механизми за обработка и елиминација на непотребните материи, пред сè преку црниот дроб, бубрезите, белите дробови и дигестивниот систем.

Постојат истражувања што укажуваат дека одредени соединенија во поточарката можат да влијаат врз ензимските процеси преку кои телото обработува некои материи. Тоа, сепак, не значи дека сок од поточарка може буквално да го „детоксицира“ организмот.

Интересен потенцијал за здравјето на срцето

Зелените лиснати зеленчуци природно содржат нитрати, соединенија што во организмот можат да учествуваат во создавањето азотен оксид. Овој процес е важен за нормалното опуштање на крвните садови и регулацијата на крвниот притисок.

Понови истражувања укажуваат дека редовната консумација на поточарка може поволно да влијае врз одредени показатели поврзани со крвниот притисок. Сепак, досегашните студии се релативно мали и не се доволни за поточарката да се смета за средство за лекување кардиоваскуларни заболувања.

Најдобро е да се гледа како дел од поширока исхрана за здраво срце, заедно со други зеленчуци, овошје, мешунки, јаткасти плодови, цели житарки и квалитетни извори на масти.

Што е со кожата, косата и домашните облоги?

Поточарката содржи хранливи материи што придонесуваат за нормалното функционирање на кожата и организмот во целина, но тоа не е исто што и доказ дека нејзиниот сок може да лекува опаѓање на косата или кожни проблеми.

Особено треба да се внимава со домашни рецепти во кои листовите се мешаат со алкохол и смесата се остава на кожата со часови. Таквата примена може да предизвика иритација, а не постојат доволно силни докази дека носи јасна корист.

Кај долготрајно или ненадејно опаѓање на косата причината може да биде многу поширока, од наследни фактори и хормонални промени до недостаток на одредени хранливи материи. Затоа е поважно да се утврди причината отколку проблемот да се третира само со домашни препарати.

Како најлесно да ја вклучите во исхраната

Поточарката има свеж, благо лут и пикантен вкус, па лесно се комбинира со други намирници. Може да се додава во салати, сендвичи, јадења со јајца, намази, сосови и супи.

Ако сакате да го задржите нејзиниот свеж вкус, најдобро е да се користи сирова или да се додаде кон самиот крај на готвењето. Добро се комбинира со домати, краставици, авокадо, сирење, јајца, лимон и маслиново масло.

Важно е и потеклото на растението. Бидејќи поточарката природно расте во влажни и водени средини, дивите примероци собрани од непроверени потоци и извори можат да бидат изложени на загадувачи и паразити. Побезбеден избор е производ од контролиран извор, кој пред употреба добро ќе се измие.

Посебно внимание треба да имаат лицата што земаат варфарин и други терапии кај кои внесот на витамин К е важен. Бидејќи поточарката е богата со овој витамин, наглите и големи промени во консумирањето зелен лиснат зеленчук треба да се усогласат со лекар.

Поточарката не мора да биде „подобра од спанаќот“ или „побогата од портокалот“ за да заслужи место на трпезата. Нејзината вистинска вредност е во богатата комбинација на витамини, минерали и растителни соединенија што ја прават квалитетен избор во рамките на разновидна и балансирана исхрана.