Породување во Македонија: повеќе царски или природно?
Во Македонија, сè уште повеќето жени се пораѓаат природно, но процентот на царски рез е во постојан пораст и во некои установи достигнува и над 40%. Експертите предупредуваат дека дел од овие операции не се медицински неопходни, туку се резултат на избор или страв.
Во последните години, начинот на породување во Македонија станува сè почеста тема во јавноста, особено поради растечкиот број на царски резови. Иако природното породување останува доминантно, трендот покажува значително зголемување на хируршките интервенции.
Колкав е процентот на царски рез во Македонија?
Според достапните податоци, околу 30% до 40% од породувањата во Македонија се изведуваат со царски рез, додека во некои болници оваа бројка надминува и 50%.
Ова е значително над препораките на Светската здравствена организација, според кои идеалниот процент на царски рез треба да биде меѓу 15% и 20%, кога е медицински оправдан.
Тоа значи дека иако природното породување е почесто, разликата се намалува и царскиот рез станува сè почеста опција.
Зошто жените сè почесто избираат царски рез?
1. Страв од болка и компликации
Една од најчестите причини е стравот од породилните болки. Многу жени го доживуваат царскиот рез како „полесна“ и контролирана опција.
2. Психолошки притисок и стрес
Современото мајчинство носи дополнителен стрес, а дел од трудниците сакаат да избегнат неизвесност поврзана со природното породување.
3. Медицински причини
Царскиот рез е неопходен во одредени случаи:
- ризична бременост
- проблеми со бебето
- висок крвен притисок или други заболувања
- претходен царски рез
Во овие ситуации, операцијата може да биде животоспасувачка.
4. Пораѓање на повозрасни мајки
Сè повеќе жени раѓаат на повисока возраст, кога има повеќе здравствени ризици, што често води кон избор на царски рез.
5. Влијание на приватните клиники и изборот на пациентките
Експертите посочуваат дека во дел од приватните здравствени установи постои „полиберален“ пристап кон одобрување царски рез, особено кога пациентката го бара тоа.
Дали царскиот рез е побезбеден?
Иако многумина го сметаат за полесен, царскиот рез е хируршка интервенција и носи ризици. Истражувањата покажуваат дека:
- постојат поголеми шанси за компликации
- закрепнувањето е подолго
- ризикот за мајката може да биде повисок во споредба со природното породување .
Од друга страна, кога е медицински оправдан, царскиот рез спасува животи и е незаменлив во современата медицина.
Што велат лекарите?
Гинеколозите генерално се согласни дека природното породување треба да биде прв избор, освен ако не постојат медицински причини за операција.
Во Македонија сè почесто се поставува прашањето за потреба од построги протоколи и едукација, со цел да се намали бројот на непотребни царски резови.
Тренд кој расте, но бара баланс
Иако царскиот рез станува сè почест, клучната порака од експертите е дека одлуката треба да биде базирана на медицинска проценка, а не на страв или комфор.
Балансот помеѓу безбедноста и природниот тек на породувањето останува главен предизвик за здравствениот систем, но и за самите идни мајки.
