Обама: Имавме решение со Иран, не можете да добиете мир со бомби

Поранешниот американски претседател Барак Обама изјави дека нуклеарниот договор со Иран од 2015 година функционирал и дека трајни решенија за меѓународните кризи не може да се постигнат само со воена сила, туку преку дипломатија и преговори.

Поранешниот американски претседател Barack Obama повторно ја отвори дебатата за односите меѓу САД и Иран, оценувајќи дека договорот за ограничување на иранската нуклеарна програма од 2015 година бил ефикасен и дека дипломатските решенија остануваат најдобриот пат за избегнување на конфликти.

Во интервју за ABC News, Обама нагласи дека е скептичен оти евентуален нов договор со Иран би донел значително подобри резултати од Заедничкиот сеопфатен акциски план (JCPOA), кој беше постигнат за време на неговиот претседателски мандат.

Дали нов договор би бил подобар?

Според Обама, клучното прашање е дали секој иден договор би можел да понуди повеќе од она што веќе било постигнато со спогодбата од 2015 година.

Тој потсети дека договорот функционирал со години и обезбедувал механизми за контрола и надзор на иранската нуклеарна програма сè додека САД не се повлекле од него.

„Прашањето е дали кој било договор што ќе произлезе од ова ќе биде значително различен или значително подобар од договорот што го имавме на почетокот, кој функционираше долго време пред САД да се повлечат од него“, изјави Обама.

Barack Obama reads a document in the Outer Oval Office,
Барак Обама чита документ во овалната соба на Белата Куќа. Кредит: ©Official White House Photo by Pete Souza

Предупредување за границите на воената сила

Осврнувајќи се на актуелните тензии и конфликти на Блискиот Исток, Обама изрази надеж дека насилството ќе престане и дека цивилното население повеќе нема да биде изложено на страдања предизвикани од воени операции.

Тој оцени дека кризата уште еднаш ги покажува ограничувањата на употребата на сила како средство за решавање на сложени надворешнополитички прашања.

Според него, во многу ситуации идејата дека проблемите можат да се решат преку бомбардирање или наметнување на решение со сила изгледа привлечно на краток рок, но ретко носи трајни резултати.

Дипломатијата како алтернатива на војната

Обама нагласи дека дипломатските напори бараат време, трпение и подготвеност за компромис, но честопати овозможуваат решавање на најголемиот дел од проблемите без да се прибегне кон вооружени конфликти.

„Вреди да се одвои време за дипломатија и да се исцрпат сите можности за договор кој можеби нема да реши 100 проценти од проблемот, но ќе реши 80 или 90 проценти од него и ќе ја избегне потребата од војна“, истакна тој.

Поранешниот претседател додаде дека историјата постојано покажува колку е важно државите да ги користат дипломатските механизми пред да се одлучат за воени решенија.

Барак Обама и Али Хамнеи како потпишуваат нуклеарен договор помеѓу Америка и Иран во 2015 година.
Илустративна фотографија: Барак Обама и Али Хамнеи потпишуваат нуклеарен договор. Фото: ©Readme.mk

Порака што повторно ја отвора старата дебата

Изјавите на Обама доаѓаат во период кога прашањето за иранската нуклеарна програма повторно е во центарот на меѓународното внимание. Неговите коментари потсетуваат на долгогодишната дебата меѓу поддржувачите на дипломатијата и оние кои сметаат дека притисокот и воената сила се поефикасни средства за справување со безбедносните закани.

Во време на зголемени геополитички тензии, пораката на поранешниот американски претседател останува јасна: долгорочната стабилност најчесто се гради преку преговори, а не преку оружје.