Над 900 жртви од рекордните горештини во Шпанија

Температурите до 45°C и вториот најтопол јуни откако се водат мерења ја погодија Шпанија со невидена сила. Според проценките на здравствените власти, екстремните горештини се поврзуваат со околу 900 смртни случаи, додека научниците предупредуваат дека ваквите топлотни бранови стануваат сè почести.

45 степени, над 900 жртви и втор најтопол јуни во историјата на мерењата – ова е драматичниот биланс од екстремниот топлотен бран што ја зафати Шпанија. Во многу делови од земјата температурите се искачија до околу 45 Целзиусови степени, а продолжените горештини создадоа услови што здравствените власти ги оценија како исклучително опасни, особено за постарите лица и хронично болните.

Според националната метеоролошка агенција Aemet, изминатиот јуни е вториот најтопол откако се водат официјални мерења. Истовремено, системот MoMo проценува дека екстремните температури статистички се поврзуваат со околу 900 дополнителни смртни случаи, што претставува едно од најтешките влијанија на топлотен бран забележани во Шпанија во последната деценија.

Втор најтопол јуни откако се водат мерења

Просечната температура во континентална Шпанија достигна 23,2 Целзиусови степени, што е за 3,2 степени над просекот за периодот од 1991 до 2020 година.

Според податоците на Aemet, само јуни 2025 година бил потопол, со просечна температура од 23,6 степени. Метеоролошката служба води систематска евиденција за температурите уште од 1961 година, што го прави овогодишниот јуни втор најтопол досега.

Особено впечатлив беше топлотниот бран кон крајот на месецот. Деновите 22 и 23 јуни станаа најжешките јунски денови регистрирани најмалку од 1950 година наваму.

Екстремните температури имаа сериозни последици врз здравјето на населението. Според системот за дневно следење на смртноста (MoMo), кој работи под надлежност на шпанското Министерство за здравство, околу 892 смртни случаи во текот на јуни може да се поврзат со високите температури.

Најголемиот дел од нив – повеќе од 600 – биле регистрирани токму во текот на неделата кога земјата беше погодена од најсилниот топлотен бран.

Важно е да се нагласи дека системот MoMo не евидентира директни смртни случаи од топлина, туку го анализира таканаречениот „вишок на смртност“, односно ја споредува реалната смртност со очекуваните статистички вредности и ја поврзува со периодите на опасно високи температури.

Топлотните бранови стануваат почести

Метеоролозите предупредуваат дека екстремните горештини повеќе не се исклучок. Податоците покажуваат јасен тренд на почести, подолги и поинтензивни топлотни бранови кои започнуваат сè порано во летната сезона.

Статистиката на Aemet покажува дека помеѓу 1975 и 2000 година во континентална Шпанија биле регистрирани само два топлотни брана во текот на јуни. Во периодот од 2000 до 2025 година, нивниот број се зголемил на десет.

Климатските промени сè поочигледни

Научниците ваквите екстремни временски појави ги поврзуваат со глобалното затоплување, предизвикано главно од емисиите на стакленички гасови и долгогодишната употреба на фосилни горива.

Фактот што двата најтопли јуни досега се регистрирани во последните две години дополнително го потврдува глобалниот тренд на пораст на температурите. Слични рекорди се бележат и во други делови од Европа и светот, каде што климатските промени сè повеќе влијаат врз секојдневниот живот, здравјето и природната средина.

Во наредните години експертите очекуваат ваквите екстремни временски настани да стануваат сè почести, што дополнително ја нагласува потребата од мерки за адаптација и намалување на климатските ризици.