Манчестер Сити пред казна што може да значи и испаѓање
Манчестер Сити сè уште не ја знае конечната казна, но опсегот на можните санкции оди од парична казна и одземање бодови до сценарио што може да заврши со испаѓање, па дури и со исфрлање од Премиер лигата. Причината не е едно изолирано финансиско прекршување, туку долгогодишен случај што навлегува во приходите од спонзорства, трошоците, исплатите на менаџери и фудбалери, почитувањето на финансиските правила и соработката со истрагата.
Извештаите за одлуката на независниот панел го потресоа англискиот фудбал, но една важна работа мора да остане јасна: на Манчестер Сити до овој момент не му е јавно изречена конкретна санкција. Целосната писмена одлука не е објавена, клубот останува на ставот дека не сторил ништо погрешно, а постапката се движи кон нова правна фаза.
Од парична казна до исфрлање од Премиер лигата
Правилата ѝ оставаат огромен простор на независната комисија при определувањето на казната. Не постои едноставна табела според која одреден број прекршувања автоматски носи одреден број негативни бодови, па затоа никој во овој момент не може одговорно да тврди колкава ќе биде санкцијата.
Доколку наодите останат во сила по жалбената постапка, последиците можат да бидат многу пошироки од обична глоба. Меѓу мерките што ги дозволуваат правилата се одземање бодови, суспензија, ограничувања поврзани со регистрација на фудбалери, наложување надомест, плаќање на трошоците на постапката и, во најтешката варијанта, препорака клубот да биде исфрлен од Премиер лигата.
Постои и друго сценарио кое за Сити би било речиси исто толку драматично. Доволно големо одземање бодови може да го претвори клубот од кандидат за титулата во тим што се бори за опстанок, а доколку бодовната казна е екстремна, испаѓањето може практично да стане неизбежно.
Зошто Манчестер Сити се најде во оваа позиција
Во срцето на случајот е прашањето дали Манчестер Сити во текот на повеќе сезони ѝ доставувал на Премиер лигата целосна и точна слика за својата финансиска состојба. Официјалното обвинение опфаќа приходи, вклучително и приходи од спонзорства, односи со поврзани страни и оперативни трошоци во периодот од сезоната 2009/10 до 2017/18.
Тоа е суштински важно затоа што финансиските правила не се само сметководствена формалност. Големината и потеклото на приходите влијаат врз тоа колку еден клуб може да троши за фудбалери, плати и изградба на тим без да ги наруши ограничувањата поставени за финансиска одржливост и фер конкуренција.
Еден од најчувствителните делови на случајот се однесува на тоа дали во договорите биле целосно прикажани надоместоците исплаќани на менаџерот во повеќе сезони. Одделен дел ги опфаќа и исплатите кон фудбалерите, при што Премиер лигата тврдеше дека клубовите мора да ги пријават сите релевантни финансиски детали во договорите.
Случајот не е само за приходи и спонзорства
Обвиненијата одат и подалеку. Премиер лигата го товареше Сити и за прекршување на обврската да ги почитува правилата на УЕФА, вклучително и тогашните прописи за финансиски фер-плеј, како и домашните правила за профитабилност и одржливост.
Последниот голем дел од предметот се однесува на самата истрага. Сити беше обвинет дека во периодот од декември 2018 година па натаму не соработувал со Премиер лигата на начин предвиден со правилата и дека не ги доставувал потребните документи и информации со степенот на отвореност што се бара од клубовите.
Токму комбинацијата на овие различни области го прави предметот необичен. Не се разгледува само едно пречекорување на дозволена загуба во една сезона, туку поширок модел на финансиско известување, договорни податоци, регулаторни обврски и однесување во текот на истрагата.
Зошто ова не може едноставно да се спореди со Евертон и Нотингем Форест
Евертон и Нотингем Форест веќе почувствуваа што значи прекршување на финансиските правила на Премиер лигата. Евертон во сезоната 2023/24 доби вкупно осум негативни бода по две одделни постапки, додека Нотингем Форест беше казнет со четири бода.
Но, тие случаи не создаваат математичка формула за казната на Манчестер Сити. Предметот против Сити опфаќа подолг временски период и повеќе различни групи правила, па затоа и независната комисија има многу поширок простор кога ќе одлучува за санкцијата.
Поради тоа, едноставната логика дека едно финансиско прекршување носело неколку негативни бода, па сега тие само треба да се помножат, би била погрешна. Премиер лигата нема однапред утврдена скала што механички ја претвора секоја повреда на правилата во одреден број бодови.
Претходната победа пред CAS не значи дека истото ќе се повтори
Манчестер Сити веќе помина низ голема правна битка со УЕФА. Во 2020 година клубот доби двегодишна забрана за европските натпреварувања и парична казна од 30 милиони евра, но Судот за спортска арбитража подоцна ја укина забраната и ја намали глобата на 10 милиони евра.
Тоа, сепак, не значи дека актуелниот спор е повторување на истиот предмет. Сегашната постапка е под правилата на Премиер лигата, опфаќа сопствени обврски и временски периоди, а жалбата треба да ја разгледува нов независен панел во рамките на системот на лигата.
Особено важно е што жалбата во овој предмет не оди по истиот пат до Судот за спортска арбитража. Тоа ја прави правната стратегија на Сити поинаква од онаа што на клубот му донесе значајна победа против УЕФА пред шест години.
Што ќе се случи со титулите на Манчестер Сити
Токму тука започнува најголемиот бран шпекулации. Во јавноста веќе се отвори прашањето дали дел од титулите освоени во периодот опфатен со случајот може ретроактивно да бидат одземени, но таква санкција не е објавена и не смее да се претставува како веќе донесена одлука.
Сити освои огромен број трофеи откако клубот доби нови сопственици во 2008 година, па секоја ретроактивна интервенција би отворила исклучително сложени прашања. Не станува збор само за тоа кому би му припаднала одредена титула, туку и за европски пласмани, наградни фондови и финансиски придобивки што низ годините зависеле од конечниот пласман на табелата.
Затоа потенцијалните последици не завршуваат со казната што Премиер лигата може да ја изрече. Доколку конечната одлука остане против Сити и биде утврдено дека прекршувањата создале спортска предност, можно е други клубови да разгледуваат барања за надомест поради изгубени приходи или пропуштени финансиски можности.
Најголемата неизвесност сега е кога казната ќе стане реалност
И покрај огромното внимание, постапката може да биде далеку од завршена. Последните информации укажуваат дека процесот се движи кон жалбена фаза, а сложеноста на предметот отвора можност правната битка да продолжи значително подолго отколку што очекуваат навивачите.
Тоа создава необична ситуација за Премиер лигата. Можно е Сити да одигра голем дел, па дури и цела сезона, пред да стане јасно дали и кога ќе биде применета некаква бодовна или друга спортска санкција.
Претседателот на клубот Калдун Ал Мубарак веќе стави до знаење дека Сити останува убеден во својата позиција и ќе продолжи да ја оспорува постапката. Клубот со години ги негира обвинувањата и тврди дека располага со докази со кои може да ја одбрани својата страна на случајот.
Затоа приказната сега влегува во делот што може да биде поважен од самиот број обвиненија. Одлуката за казната ќе покаже колку далеку е подготвен да оди системот на Премиер лигата кога утврдените финансиски прекршувања се толку обемни, а исходот може да влијае врз Манчестер Сити, неговите ривали и начинот на кој англискиот фудбал ќе ги спроведува своите правила во иднина.


