Индија се откажува од руска нафта, Трамп ги намалува царините
Индија прифати да го запре увозот на руска нафта, а за возврат САД ќе ги намалат царините за индиските производи на 18 проценти. Договорот, според Доналд Трамп, има и поширока геополитичка цел – зголемување на притисокот врз Русија и придвижување кон крај на војната во Украина.
Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, соопшти дека администрацијата планира значително намалување на царините за стоки од Индија, откако премиерот Нарендра Моди се согласил неговата земја да престане со купување руска нафта. Намалувањето на тарифите, од претходно најавените 25 на 18 проценти, претставува дел од поширок договор меѓу двете земји.
Притисок врз Индија и пресврт во енергетската политика
Со месеци Вашингтон вршеше дипломатски и економски притисок врз Њу Делхи да ја намали зависноста од евтината руска нафта. По почетокот на руската инвазија врз Украина во февруари 2022 година, Индија ја искористи можноста да купува енергенси по пониски цени, во време кога голем дел од западните земји воведоа санкции со цел да ја изолираат Москва.
Трамп оцени дека ограничувањето на приходите од нафта е еден од најефикасните начини за притисок врз Русија. Во објава на својата платформа Truth Social, тој наведе дека договорот со Индија може да придонесе за намалување на интензитетот на војната во Украина, каде што, како што рече, „илјадници луѓе умираат секоја недела“.
Трговски отстапки и големи економски ветувања
Според американскиот претседател, Индија ќе започне постепено да ги намалува царините за американските производи, со цел тие на долг рок да достигнат нула. Дополнително, Трамп најави дека Њу Делхи ќе купи американски стоки и енергенси во вредност од околу 500 милијарди долари, што би претставувало значителен поттик за американската економија.
Индискиот премиер Нарендра Моди ја поздрави одлуката за намалување на царините, истакнувајќи дека лидерството на Трамп е клучно за глобалниот мир, стабилност и економски развој. Тој нагласи дека Индија се стреми кон продлабочување на партнерството со САД и кон зајакнување на билатералната соработка.
Комплицирани односи во сенка на војната во Украина
Иако Трамп и Моди со години одржуваат добри лични односи, војната во Украина и трговските несогласувања создадоа тензии меѓу двете земји. Американскиот претседател, по враќањето во Белата куќа, се соочи со критики дека не извршил доволен притисок врз рускиот претседател Владимир Путин, додека истовремено агресивно ги користи царините како инструмент на надворешната политика.
Најавата за договорот со Индија доаѓа во чувствителен момент, кога се очекува нова рунда разговори меѓу претставници на Русија, Украина и САД во Абу Даби. Според информации од Белата куќа, во разговорите ќе учествуваат специјалниот пратеник Стив Виткоф и Џаред Кушнер, со цел да се најде пат кон прекин на конфликтот.
Историски врски меѓу Индија и Русија
Иако во јавноста често се истакнува енергетската соработка, односите меѓу Индија и Русија традиционално се темелат пред сè на одбраната. Русија со децении е еден од главните снабдувачи на индиската армија со воена опрема, додека уделот на руската нафта во вкупниот увоз на Индија историски бил релативно ограничен.
Сепак, по воведувањето на западните санкции, Индија значително го зголеми купувањето руска нафта по намалени цени. Тоа ѝ овозможи да ги зголеми енергетските резерви, додека Москва обезбеди приходи неопходни за одржување на својата економија и финансирање на воените операции.
Паралелни договори и глобално пренасочување на трговијата
Намалувањето на американските царини следува само неколку дена по постигнувањето на историски договор за слободна трговија меѓу Индија и Европската унија. По речиси две децении преговори, договорот би можел да опфати пазар од речиси две милијарди луѓе и да донесе значително олеснување на трговијата меѓу Индија и 27-те земји членки на ЕУ.
Во услови на високи царини од страна на Вашингтон, и Индија и Европската унија интензивно бараат алтернативни економски партнерства. Индија веќе склучи договор за слободна трговија со Оман и ги финализираше преговорите со Нов Зеланд, сигнализирајќи поагресивна стратегија за отворање кон светските пазари.
Индија како глобална економска противтежа
Со повеќе од 1,4 милијарди жители, Индија се смета за една од клучните геополитички и економски сили на 21 век и за потенцијална противтежа на Кина. Иако САД бараат целосно отворање на индискиот пазар, Њу Делхи изразува резерви, особено во чувствителните сектори како земјоделството и млечната индустрија, кои обезбедуваат егзистенција за милиони луѓе.
Американските официјални податоци покажуваат дека САД минатата година имале трговски дефицит со Индија од над 53 милијарди долари, што беше една од клучните причини за воведување на високите царини. Новиот договор, сепак, сугерира дека двете земји се подготвени на компромис во услови на глобални политички и економски предизвици.
