Хутите во Јемен напредуваат откако Трамп запрел напад врз нив

Хутите се обидуваат брзиот пробив долж западниот брег на Јемен да го претворат во трајна воена предност, со борби за стратешки височини што го одвојуваат Црвеното Море од југот под контрола на силите поддржани од Саудиска Арабија. Во исто време, во Вашингтон се појави извештај дека американскиот претседател Доналд Трамп во последен момент се откажал од веќе подготвени воздушни удари врз групата.

Новата фаза на судирите го спојува воениот притисок во јеменските планини со борбата за контрола на еден од најважните поморски коридори во светот. Хутите настојуваат да ги обезбедат позициите околу Баб ел-Мандеб, додека Саудиска Арабија продолжува со воздушни напади врз нивните позиции.

Хутите ја туркаат офанзивата кон стратешките височини

Пет јеменски воени извори наведуваат дека Хутите сега се насочени кон планините Кахбуб во провинциите Таиз и Лахиџ. Тие височини се наоѓаат меѓу крајбрежјето на Црвеното Море и јужните области што сè уште се под контрола на меѓународно признатата јеменска влада поддржана од Ријад.

Борбите се концентрирани околу планинскиот округ Ал Вазија во Таиз и кај Рас ал Ара, долж брегот на Индискиот Океан. Тоа е простор меѓу Баб ел-Мандеб и Аден, главната база на јеменските власти на југот.

Офанзивата следува по заземањето на Мока, со што Хутите добија уште посилна позиција на западниот брег. Саудиска Арабија во последните денови изведува интензивни воздушни удари врз нивните позиции во планините, но засега нема потврда дека успеала да го запре нивното напредување.

A source in the @axistaiz tells @BashaReport that many have underestimated the Houthis’ military-industrial capabilities.

According to the source, Houthi forces are pounding hilltops and mountain peaks with hundreds of mortar rounds, one-way attack drones, and ballistic… https://t.co/qRLp0ODNZA pic.twitter.com/WKWIHrpaNe

— Basha باشا (@BashaReport) September 21, 2026

Баб ел-Мандеб станува централна точка на судирот

Контролата на височините не е важна само поради територијата. Таа може да одлучи дали Хутите ќе успеат да го зацврстат својот пристап кон крајбрежјето и да ги обезбедат позициите околу Баб ел-Мандеб, теснецот што го поврзува Црвеното Море со Аденскиот Залив и Индискиот Океан.

По брзото напредување во текот на септември, групата веќе презеде значајни делови од јеменскиот брег на Црвеното Море. За силите поддржани од Саудиска Арабија, задржувањето на планинските позиции е важно затоа што тие можат да послужат како основа за одбрана или за евентуален противнапад кон запад.

Токму затоа борбата за планините Кахбуб има поголемо значење од локален судир. Исходот таму директно влијае врз контролата на патиштата меѓу јеменскиот југ и крајбрежјето на една од најчувствителните поморски рути во светот.

Трамп наводно запрел американски удари во последен момент

Во исто време, „Њујорк тајмс“ објави дека американската администрација во неделата била подготвена да започне воздушни удари врз позиции на Хутите, по ново барање за помош од саудискиот престолонаследник Мохамед бин Салман.

Според објавениот извештај, целите веќе биле одобрени, а американски војници започнале да поставуваат бомби на избраните авиони кога Трамп решил да ја запре операцијата.

Ројтерс не можел независно да ја потврди информацијата. Американската централна команда ги упатила прашањата до Белата куќа, која во моментот на објавувањето немала дадено одговор.

Одделно, четири извори запознаени со разговорот наведуваат дека претседателот на меѓународно признатата јеменска влада, Рашад ал Алими, во неделата телефонски побарал американска воена помош од Трамп. Двајца од тие извори велат дека американскиот претседател не дал директно ветување за воена поддршка.

Ријад повторно се најде во центарот на заканата

Тензиите дополнително се засилија по настаните во саботата, кога во близина на аеродромот во Ријад беа слушнати силни експлозии, а над областа се издигна чад. Хутите соопштија дека истрелале ракети кон саудиската престолнина и дека нападнале чувствителни цели.

Саудиските власти јавно не ја потврдија верзијата на Хутите за нападот. Доколку нивното тврдење е точно, тоа би бил првиот пријавен удар врз Ријад од почетокот на сегашната ескалација.

Новите напади и територијалното напредување го ставаат Ријад пред двоен безбедносен предизвик. Саудиска Арабија се обидува да го спречи ширењето на Хутите во Јемен, а истовремено се соочува со ризик од нови ракетни и беспилотни напади врз сопствената територија.

Енергетските рути повторно се под силен притисок

Напредувањето на Хутите долж Црвеното Море има и пошироко економско значење. Саудиска Арабија го користи овој правец како важна алтернатива за извоз на нафта во период кога сообраќајот низ Ормутскиот теснец останува нарушен и поскап поради регионалниот конфликт.

Сателитските податоци наведени во најновите извештаи покажуваат дека саудискиот извоз преку Ормутскиот теснец во последните денови достигнал околу 2,9 милиони барели дневно, во споредба со околу 700.000 барели дневно во август. Во исто време, дел од танкерите наплаќаат исклучително високи премии за ризик за да минуваат низ воената зона.

Зголемениот саудиски извоз помогна да се намали дел од притисокот врз цената на суровата нафта, која се повлече поблиску до 100 долари за барел откако претходно се приближи до 110 долари. Сепак, ризикот за двата клучни поморски премини останува еден од најголемите економски проблеми што произлегуваат од сегашната ескалација.

Хуманитарната цена на борбите продолжува да расте

Новата ескалација предизвика и нов бран раселување. Во најновите податоци што ги пренесува Ројтерс, повикувајќи се на Обединетите нации, се наведува дека речиси 130.000 луѓе ги напуштиле своите домови во Јемен, а повеќе од 3.000 лица со чамци го преминале Црвеното Море и стигнале до Африка.

Во истиот извештај се наведуваат речиси 700 загинати и илјадници повредени во пошироката ескалација. Таиз и Лахиџ се меѓу областите што се најсилно погодени од новото придвижување на фронтот.

Борбата за планинските височини сега е директно поврзана со контролата на брегот, безбедноста на Баб ел-Мандеб и идните одлуки на Вашингтон и Ријад. Развојот на фронтот во Таиз и Лахиџ затоа се следи и далеку надвор од Јемен, особено поради можните последици врз поморскиот сообраќај и енергетските рути.