Хантавирус и ковид: Сличности што плашат, разлики што смируваат
По појавата на случаи на хантавирус на крузер во Јужниот Атлантик, светските медиуми повторно го отворија прашањето кое многумина не сакаат ни да го изговорат: дали ова може да биде нова глобална здравствена закана?
Причината за ваквите реакции не е само самиот вирус, туку и симболиката. Како што ковид-19 остана запаметен по крузерот Diamond Princess, така сега вниманието е насочено кон бродот MV Hondius, каде се регистрирани неколку случаи на хантавирус, вклучително и смртни исходи.
Но, иако паралелите на прв поглед изгледаат вознемирувачки, експертите предупредуваат дека паника не е оправдана.
Зошто хантавирусот се споредува со ковид?
Сличностите меѓу двете инфекции се доволни за да предизвикаат загриженост кај јавноста.
И кај ковид-19 и кај хантавирусот, првичните симптоми можат да личат на грип или потешка респираторна инфекција: покачена температура, главоболка, болки во мускулите, замор и подоцнежни проблеми со дишењето.
Двата вируси, исто така, можат да предизвикаат сериозни компликации, хоспитализација и смртни исходи.
Дополнителна сличност е тоа што и двата патогени имаат зоонозно потекло, односно првично се пренеле од животни на луѓе.
Клучната разлика: начинот на ширење
И покрај сличностите, експертите нагласуваат дека ковид-19 и хантавирусот се фундаментално различни.
Ковид-19 се пренесува лесно од човек на човек преку капки и аеросоли, што овозможи брзо глобално ширење и пандемија.
Кај хантавирусот, ситуацијата е сосема поинаква.
Инфекцијата најчесто се добива преку контакт со излачувања од заразени глодари — урина, измет или плунка, особено преку вдишување на контаминирани честички.
Пренос од човек на човек е исклучително редок и е потврден само кај одредени соеви, како Andes вирусот во Јужна Америка.
Хантавирусот е посмртоносен, но помалку заразен
Една од најголемите разлики е односот меѓу заразност и смртност.
Ковид-19 имаше многу висока заразност, но пониска стапка на смртност, зависно од варијантата, возраста и вакцинацијата.
Кај хантавирусот, бројот на случаи е далеку помал, но смртноста може да биде значително повисока.
Според здравствени податоци, кај хантавирусниот белодробен синдром (HPS) смртноста може да достигне и до 30–40 проценти, додека кај бубрежната форма е пониска.
Сепак, поради ограничениот начин на пренос, вирусот нема пандемиски потенцијал како ковид-19.
Зошто повторно во фокус се најдоа крузерите?
Случајот со MV Hondius неизбежно ги потсети многумина на Diamond Princess, бидејќи двата брода станаа симбол на затворени средини во кои инфекциите привлекуваат огромно внимание.
Крузерите по природа создаваат услови за близок контакт, ограничен простор и заеднички простории, што ја зголемува загриженоста кога ќе се појави зараза.
Но разликата е драматична: додека Diamond Princess имаше стотици заразени со ковид, на MV Hondius досега се регистрирани мал број случаи.
Како се лекува хантавирус?
За хантавирусот засега нема специфична антивирусна терапија или вакцина.
Лекувањето е поддржувачко и вклучува внимателно следење, третман на респираторни, срцеви и бубрежни компликации, како и интензивна нега кај потешки случаи.
Најдобра превенција останува избегнување контакт со глодари и одржување добра хигиена во простории каде постои ризик од контаминација.
Иако зборот „нов вирус“ автоматски буди асоцијации на 2020 година, стручњаците уверуваат дека сегашната ситуација не претставува сценарио налик на нова пандемија. Во случајот со хантавирусот, ризикот е многу повеќе локален отколку глобален.
