Голема студија откри: Овие секојдневни навики значително го зголемуваат ризикот од рак на дојка
Голема светска студија открива дека секојдневните навики како пушење, лоша исхрана и недостаток на физичка активност значително го зголемуваат ризикот од рак на дојка.
Ракот на дојка и понатаму е најчестиот малигнитет кај жените ширум светот. Ново големо истражување покажува дека значителен дел од ризикот за појава на болеста е поврзан со секојдневните животни навики.
Според студија објавена во научното списание The Lancet Oncology, повеќе од една четвртина од изгубените здрави години живот поради рак на дојка се поврзани со фактори како што се исхраната, пушењето, недоволната физичка активност и прекумерната телесна тежина.
Најголемата студија од овој тип
Истражувањето анализирало податоци од регистри за рак од повеќе од 200 земји. Научниците користеле информации собрани во периодот од 1990 до 2023 година со цел да го проценат глобалниот товар на болеста и да ги предвидат идните трендови.
Резултатите покажуваат дека бројот на нови случаи на рак на дојка значително ќе се зголеми во следните децении. Се проценува дека бројот на заболени жени може да порасне од околу 2,3 милиони во 2023 година на повеќе од 3,5 милиони до 2050 година.
Начинот на живот има големо влијание
Анализата покажала дека околу 28 проценти од вкупниот глобален товар на болеста е поврзан со фактори кои може да се променат. Тоа значи дека со промена на животните навики може да се спречи голем број случаи на болест.
Меѓу најважните ризик-фактори се издвојуваат:
висока консумација на црвено месо
пушење и изложеност на чад од цигари
покачено ниво на шеќер во крвта
висок индекс на телесна маса (дебелина)
консумирање алкохол
недоволна физичка активност
Според истражувачите, токму комбинацијата на овие фактори значително го зголемува ризикот од развој на болеста.
Ракот на дојка се појавува сѐ почесто и кај помлади жени
Податоците покажуваат и промена во старосната структура на заболените. Иако трипати повеќе нови случаи се регистрираат кај жени постари од 55 години отколку кај жени на возраст од 20 до 54 години, загрижува фактот што стапката на заболување кај помладите жени пораснала за речиси 30 проценти од 1990 година.
Превенцијата е клучна
Експертите нагласуваат дека значителен број случаи на рак може да се спречат со промена на животните навики. Истражувањата на организацијата Cancer Research UK покажуваат дека повеќе од четири од десет случаи на рак се поврзани со фактори на кои луѓето можат да влијаат.
Најважните мерки за превенција се:
престанок со пушење
одржување здрава телесна тежина
редовна физичка активност
умерена консумација на алкохол
балансирана и здрава исхрана
Болеста е голем глобален предизвик
Стручњаците предупредуваат дека товарот од ракот на дојка сѐ повеќе се зголемува во земјите со пониски приходи, каде што пристапот до рана дијагноза и современо лекување е ограничен.
Според Клер Роуни, извршна директорка на организацијата Breast Cancer Now, целта на меѓународната заедница е до 2050 година секоја личност со рак на дојка да има поголема шанса да живее подолго и поквалитетно.
Тоа подразбира подобра превенција, порано откривање на болеста, современи терапии и достапна поддршка за сите пациентки, без разлика каде живеат.
