Федоров најави „Армија од роботи“ за најопасните мисии на фронтот

Поранешниот украински министер за одбрана Михајло Федоров на 26 септември јавно го најави проектот „Армија од роботи“, поврзан со неговиот настап на конференцијата IT Arena 2026 во Лавов. Иницијативата треба да ги обедини компаниите за одбранбена технологија, инженерите, истражувачките тимови и инвеститорите околу развој на роботски системи за украинскиот фронт. Главната идеја е машините постепено да преземаат дел од задачите во кои денес директно се изложуваат војниците.

Федоров наведува евакуација на ранети, транспорт на муниција, поставување и отстранување мини, извидување, одбрана на позиции и напади врз цели како области во кои роботските платформи треба да добијат поголема улога. Но „Армија од роботи“ засега не е готова формација од автономни машини, туку проект во фаза на собирање тим, развој на технологии и тестирање решенија што би можеле подоцна да се применуваат на бојното поле.

Од „Армија од дронови“ кон нов технолошки циклус

Новиот проект се надоврзува на искуството од „Армија од дронови“, програма започната во јули 2022 година од UNITED24, Генералштабот на украинските вооружени сили и тогашното Министерство за дигитална трансформација. Од првичната набавка и обука за беспилотни летала, Украина во меѓувреме изгради многу поголем систем за производство, набавка, тестирање и употреба на различни беспилотни платформи. Федоров сега ја претставува роботизацијата на копнените операции како следен чекор во истиот технолошки правец.

Во својата објава тој тврди дека дроновите денес учествуваат во повеќе од 95 проценти од нападите на бојното поле и дека Украина има повеќе од 700 производители на беспилотни летала. Украинското Министерство за одбрана во јуни објави поинаку дефиниран, но споредлив показател: според официјалните податоци, дроновите биле одговорни за повеќе од 90 проценти од погодените непријателски цели, а од почетокот на 2026 година биле евидентирани над 800.000 потврдени удари. „Армија од роботи“ практично треба да ја продолжи технолошката трка што веќе ја создаде војната со дронови, но овојпат на земја.

Хуманоидите се најамбициозниот дел од планот

Најдалеку оди идејата за хуманоидни роботи што би работеле во непосредна близина на борбените позиции. Федоров наведува релативно едноставни, но ризични задачи како полнење митралез, замена на батерија или поставување сензор, со замисла машината брзо да се обучи за конкретна функција и потоа да биде испратена таму каде што изложувањето човек носи висок ризик. Тоа е значително поамбициозен концепт од сегашните копнени платформи што главно се управуваат од далечина.

Според украинските медиуми што ја следеле презентацијата, проектот си поставува и конкретни борбени цели: во првите шест месеци хуманоиден робот да постигне смртоносен резултат против руски војник, а во рок од една година роботски системи и дронови да преземат клучен дел од напад во кој пешадијата нема да ја извршува најризичната задача. Ова се поставени цели на иницијативата, а не способности што Украина веќе ги има на располагање. И видеото објавено со најавата е концептуално и создадено со вештачка интелигенција, а не снимка од реални хуманоидни роботи што веќе се борат на фронтот.

Украинско копнено роботско возило натоварено со опрема за логистичка мисија на фронтот
Украинско копнено робот-возило натоварено со воена опрема и вода за снабдување на позиции, во официјален приказ за повеќе од 9.000 мисии со UGV-системи во март. Фото: Ministry of Defence of Ukraine

Копнените роботи веќе имаат реална улога на фронтот

Основата врз која Федоров сака да го гради новиот проект веќе постои во далеку поедноставна форма. Украинското Министерство за одбрана на 31 јули соопшти дека копнените роботски системи од почетокот на 2026 година извршиле 66.300 мисии, главно во логистика и евакуација, додека биле договорени повеќе од 22.000 такви платформи. Само во јануари биле регистрирани 7.495 мисии, а повеќе од 100 единици тогаш веќе користеле копнени роботски системи.

Колку ваквата технологија може да го намали директното изложување на луѓето покажа и операцијата од ноември 2025 година, кога копнен робот евакуираше ранет војник кој 33 дена останал на територија под руска контрола. Платформата поминала вкупно 64 километри, продолжила да се движи и по детонација на мина, а оклопната капсула го заштитила војникот и при напад со дрон. Таквите мисии се реалност на фронтот денес, за разлика од хуманоидните борбени системи што сè уште се дел од амбицијата за следната фаза.

Украинско беспилотно копнено возило со митралез на терен
Украинско копнено робот-возило со поставен митралез за време на теренско тестирање. Фото: ©Brave1

Од проект до систем што може да се користи во борба

Федоров вели дека „Армија од роботи“ нема да биде една компанија, туку поширок екосистем што ќе инвестира во одбранбени технолошки компании, ќе развива сопствени проекти и ќе ги тестира решенијата со војската. Планот е системите што ќе покажат практична вредност да се произведуваат во поголем обем, наместо проектот да се врзува за еден производител или еден тип робот. Паралелно се бараат украински и странски инженери, компании и експерти за роботика, како и главен технолошки директор или технички раководител на проектот.

Постојните копнени беспилотни платформи и понатаму во најголем дел зависат од човечки оператори, а на терен мора да се одржуваат, полнат со енергија и, кај вооружените верзии, повторно да се снабдуваат со муниција. Затоа засега е потврдено стартувањето на иницијативата, нејзините цели и собирањето тим, но не и постоење на оперативна „армија“ од автономни хуманоидни роботи.