Европската Унија бара ракети Patriot за Украина пред зимата
Европската Унија повторно го стави зајакнувањето на украинската противвоздушна одбрана меѓу најитните приоритети. Високата претставничка на ЕУ за надворешни работи и безбедносна политика, Каја Калас, ги повика земјите членки што располагаат со ракети за системите Patriot да ги испратат во Украина пред зимата, додека производството на нови ракети сè уште не може веднаш да ги покрие потребите на Киев.
Повикот доаѓа во период на нови руски напади врз Украина. На 28 септември руски беспилотни летала повторно го погодија Киев, а меѓу погодените објекти беа Националната академија на науките на Украина и приватен медицински центар.
Калас пред состанокот на министрите за одбрана во Брисел порача дека Украина итно има потреба од посилна воздушна одбрана и побара од земјите што располагаат со ракети Patriot во сопствените резерви да разгледаат нивно испраќање во Украина.
Украина ги бара ракетите сега
Проблемот е во времето потребно за производство. Европската Унија веќе одобри планови за набавки во вредност од 28,3 милијарди евра во рамките на заемот за поддршка на Украина, а меѓу предвидените набавки се и ракети Patriot од идното американско производство.
Но, новите ракети не можат да пристигнат веднаш. Токму затоа во Брисел се разгледува модел според кој земјите членки и партнерите би испратиле ракети од сопствените резерви во Украина сега, а подоцна би добиле замена преку идните набавки.
Овој пристап треба да го премости периодот додека производството не се зголеми и да овозможи побрзо зајакнување на украинската противвоздушна одбрана.
Russia has been carrying out attacks against Ukrainian civilians again.
Ukraine needs more Patriot interceptors before winter.
We are calling on Member States that have them in their stocks to provide them to Ukraine.Member States have also recently agreed how to distribute… pic.twitter.com/dAAGkWlEk3
— Kaja Kallas (@kajakallas) September 28, 2026
Нема нови ветувања за Patriot
И покрај повикот, состанокот во Брисел не донесе ново конкретно ветување од некоја земја членка за испорака на ракети Patriot од сопствените резерви.
Калас по состанокот потврди дека нови обврски за пресретнувачите не биле преземени, иако повеќе учесници разговарале за предложениот модел на размена.
Тоа значи дека механизмот останува предмет на разговори, но засега нема потврдена нова испорака што произлегла директно од состанокот на министрите.
Распределени се 6,6 милијарди евра
Паралелно со разговорите за Patriot, земјите членки се договорија за распределбата на 6,6 милијарди евра од Европскиот инструмент за мир, средства наменети за поддршка на Украина.
Од вкупната сума, 1 милијарда евра е предвидена за нови заеднички набавки на воена опрема, додека 900 милиони евра се наменети за европската мисија за воена помош и обука на украинските сили.
Преостанатите 4,7 милијарди евра се наменети за надомест на земјите членки за претходно обезбедена помош. Дел од нив веќе најавиле дека средствата што ќе им бидат вратени повторно ќе ги насочат кон Украина.
Безбедносната агенда на ЕУ станува поширока
Украина не беше единствената безбедносна тема на состанокот. Министрите разговараа и за начините за спротивставување на руската флота во сенка, како и за одговорот на хибридните закани со кои се соочуваат европските земји.
Во фокусот беа и способностите на Европа за заеднички воени набавки, развојот на одбранбената индустрија и пополнувањето на празнините во европските воени капацитети.
За Украина, сепак, непосредниот проблем останува воздушната одбрана. Новото производство е дел од долгорочниот план, но повикот од Брисел е насочен кон многу пократок рок: дополнителните ракети да бидат достапни пред зимата.
