Европа стравува од нов потег на Путин
Европските престолнини сè погласно зборуваат за можноста војната во Украина да прерасне во поширока безбедносна криза на европско тло. Додека Русија продолжува со жестоки напади врз украинските градови, аналитичари и западни разузнавачки служби предупредуваат дека Кремљ би можел да се обиде да отвори нов фронт за да го промени текот на конфликтот.
Во фокусот на стравувањата се балтичките држави, Балтичкото Море и северниот дел на Европа, каде што во последните недели се забележува поагресивна реторика од Москва, засилени воени активности и зголемени предупредувања од европските лидери.
Русија испраќа сè поостри пораки кон Европа
Во последните недели Москва испрати серија директни предупредувања кон неколку европски земји. Руските власти се заканија со можни удари врз „центри за донесување одлуки“ во Латвија, обвинувајќи ја земјата дека им помага на украинските операции со беспилотни летала.
Дополнителна загриженост предизвикаа и инцидентите во Литванија, каде што властите беа принудени привремено да се засолнат поради сомнителни беспилотни летала што се приближиле кон воздушниот простор од правец на Белорусија.
Истовремено, руското Министерство за одбрана објави податоци за компании од неколку европски држави кои наводно работат со Украина во производство на дронови, предупредувајќи дека поддршката за Киев може да доведе до „непредвидени последици“.
Страв дека Путин би можел да го тестира НАТО
Европските безбедносни служби сметаат дека најголемиот ризик не е директен голем напад, туку ограничена ескалација чија цел би била тестирање на единството на НАТО.
Во анализите се споменуваат можни сценарија поврзани со балтичките држави, шведските и данските острови во Балтичкото Море, па дури и арктичките региони каде што НАТО и Русија имаат растечки геополитички интереси.
Шведскиот министер за одбрана Пол Џонсон предупреди дека безбедносната состојба во Европа значително се влошила и дека Русија покажува поголема подготвеност за ризични операции, вклучително и хибридни акции со воени елементи.
Во европските кругови дополнителна несигурност создаваат и сигналите од Вашингтон. Изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп за можно намалување на американското воено присуство во Европа отворија прашања околу долгорочната стабилност на НАТО.
Von der Leyen Warns Baltic Threats Could Spread Across Europe
European Commission President Ursula von der Leyen warned that drone incidents, cyberattacks, and disinformation campaigns currently targeting the Baltic states could soon affect the rest of Europe, urging stronger… pic.twitter.com/x3deE910N2
— Washington Eye (@washington_EY) May 26, 2026
Војната во Украина влегува во фаза на исцрпување
Според западни проценки, Русија месечно губи десетици илјади војници, а темпото на регрутација не е доволно за да ги надомести загубите.
Европските аналитичари предупредуваат дека Кремљ наскоро би можел да се соочи со тежок избор: нова масовна мобилизација или дополнителна ескалација на конфликтот.
Високата претставничка на ЕУ за надворешна политика Каја Калас оцени дека Москва се приближува до „опасна точка“ во која би можела да бара нови начини за оправдување на евентуална мобилизација и продолжување на војната.
Во меѓувреме, бојното поле во Украина станува сè посурово. Огромната употреба на беспилотни летала создаде таканаречени „зони на смртта“ каде што секое движење лесно се открива и уништува.
Украинските сили, потпомогнати со модерна технологија и системи како Starlink, успеваат да напаѓаат логистички цели длабоко зад руските линии, што дополнително го отежнува рускиот напредок.
Ukraine has launched one of its largest drone attacks on Russia since the war began. Moscow says it shot down more than 550 drones. At least three people have been killed.
Al Jazeera’s Yulia Shapovalova reports. pic.twitter.com/tnQGABiLKG
— Al Jazeera English (@AJEnglish) May 17, 2026
Европа стравува од поширока дестабилизација
Покрај воениот аспект, европските власти предупредуваат и на растечка политичка нестабилност. Енергетските притисоци, високите цени и последиците од конфликтите на Блискиот Исток создаваат простор за раст на партии кои бараат прекин на поддршката за Украина и обновување на односите со Москва.
Францускиот министер за европски прашања Бенџамин Хадад предупреди дека Русија има долгорочна стратегија насочена кон слабеење на европската безбедносна архитектура и поделба на западните сојузници.
Слични предупредувања доаѓаат и од Брисел, каде што европските функционери сè почесто ја опишуваат Русија како директна закана за стабилноста на Европската Унија.
„Русија не ја смени својата стратегија“
И покрај застојот на фронтот, украинските власти тврдат дека Кремљ не се откажал од своите пошироки геополитички цели.
Украинската заменик-министерка за надворешни работи Маријана Беца оцени дека Москва можеби ги менува тактиките, но не и стратегијата, предупредувајќи дека амбициите на Русија остануваат насочени кон пошироко влијание во Европа.
Германскиот пратеник Норберт Ретген смета дека евентуален напад врз НАТО би бил огромен ризик за Путин, но предупредува дека Европа мора да биде подготвена и за ирационални потези.
Во таква атмосфера, европските држави забрзано ги зголемуваат воените буџети, инвестициите во одбрана и подготовките за можни кризни сценарија, стравувајќи дека војната во Украина би можела да влезе во уште понеизвесна и поопасна фаза.
