Европа се загрева двојно побрзо од остатокот од светот

Додека голем дел од Европа се соочува со уште еден бран на екстремни горештини, научниците предупредуваат дека не станува збор само за привремен временски феномен. Податоците покажуваат дека Европа денес се затоплува речиси двојно побрзо од глобалниот просек, што ја прави најбрзо загреваната населена област на планетата.

Од Велика Британија и Ирска, преку Франција и Германија, па сè до Шпанија и Италија, милиони луѓе деновиве се изложени на невообичаено високи температури за овој дел од годината. Експертите предупредуваат дека ваквите екстреми повеќе не се исклучок, туку стануваат дел од новата климатска реалност.

Топлинската купола повторно ја загрева Европа

Актуелниот топлотен бран е поврзан со таканаречената топлинска купола – моќен систем со висок атмосферски притисок кој носи жежок воздух од Северна Африка и го задржува над европскиот континент.

Метеоролозите го споредуваат овој феномен со капак поставен врз тенџере. Топлиот воздух останува заробен, облаците се потиснуваат, а температурите продолжуваат да растат со денови.

Според Европската служба за климатски промени Коперник, ваквите временски обрасци стануваат сè почести во последните децении, што директно придонесува за почести и подолготрајни топлотни бранови.

Климатолозите нагласуваат дека температури кои некогаш се сметале за ретки дури и во средината на летото, денес се појавуваат многу порано и траат подолго.

Европа е најбрзо загреваниот континент

Најновите европски климатски анализи покажуваат дека просечната температура на континентот е зголемена за околу 2,5 степени Целзиусови во споредба со прединдустрискиот период.

Во исто време, глобалниот просек изнесува околу 1,4 степени.

Оваа разлика значи дека Европа се загрева речиси двојно побрзо од остатокот од светот.

Последиците веќе се видливи. Во последните години се бележат почести суши, посилни топлотни бранови, рекордни температури на морската површина и сè почести екстремни временски појави.

Дополнителна загриженост предизвикува фактот што температури над историскиот просек сега се регистрираат и во делови од Европа кои традиционално важеле за постудени региони.

Арктикот влијае повеќе отколку што изгледа

Една од причините за забрзаното затоплување на Европа е нејзината поврзаност со Арктикот – регион кој се загрева побрзо од кој било друг дел од планетата.

Како што се намалуваат мразот и снежната покривка, површината губи дел од способноста да ја рефлектира сончевата енергија назад во атмосферата. Наместо тоа, темната вода и почва апсорбираат повеќе топлина, дополнително забрзувајќи го затоплувањето.

Сличен процес се случува и во европските планински области. Во Алпите, на пример, снежната покривка се задржува пократко отколку во минатото, а изложеното земјиште апсорбира повеќе сончева енергија.

Промените во воздушните струи носат подолги екстреми

Научниците го анализираат и влијанието на млазниот тек – силна воздушна струја која циркулира над северната хемисфера и има клучна улога во движењето на временските системи.

Истражувањата покажуваат дека овие струења стануваат понестабилни. Наместо брзо да ги придвижуваат временските фронтови, тие сè почесто овозможуваат истите временски услови да останат над одреден регион подолг период.

Токму затоа денешните топлотни бранови, суши или обилни врнежи можат да траат со денови или недели, создавајќи поголем притисок врз инфраструктурата, земјоделството и здравствениот систем.

Чистиот воздух има и неочекувана страна

Интересно е што дел од затоплувањето е поврзано и со успешните мерки за намалување на загадувањето.

Во текот на последните децении, европските земји значително ги намалија емисиите на честички од индустријата и сообраќајот. Дел од тие честички претходно имале ефект на рефлектирање на сончевата светлина, што индиректно придонесувало за мало ладење на атмосферата.

Со нивното намалување исчезнал и дел од тој ефект.

Сепак, научниците нагласуваат дека ова не го доведува во прашање значењето на чистиот воздух, туку покажува колку е сложен климатскиот систем и колку различни фактори влијаат врз глобалното затоплување.

Следните години би можеле да донесат нови рекорди

Светските метеоролошки институции предупредуваат дека во наредните пет години постои голема веројатност светот повторно да забележи рекордно високи температури.

Според прогнозите, уште една најтопла година во историјата може да биде регистрирана уште пред крајот на оваа деценија.

Истовремено, експертите посочуваат дека забрзаното воведување обновливи извори на енергија и постепеното намалување на зависноста од фосилни горива веќе придонесуваат за избегнување на најцрните климатски сценарија.

Сепак, пораката е јасна: Европа веќе ги чувствува последиците од климатските промени побрзо од кој било друг континент, а топлотните бранови што денес изгледаат екстремни би можеле да станат сè почеста појава во иднина.