Една навика го оштетува срцето повеќе од пушењето
Здравјето на срцето често се потценува сè додека телото не почне да испраќа сериозни сигнали. По 60-годишна возраст, кардиоваскуларните болести стануваат водечка закана, но проблемот не е само во годините. Современата медицина сè појасно укажува дека една секојдневна навика може да го оштети срцето побрзо и подлабоко дури и од пушењето.
Хроничниот недостаток на сон е навика што, според лекарите, може да биде поопасна за срцето од пушењето. Недоволниот сон го зголемува крвниот притисок, го нарушува хормоналниот баланс, ги оштетува крвните садови и значително го зголемува ризикот од срцев и мозочен удар, особено кај лица над 60 години.
Стареењето не е изговор, навиките се одлучувачки
Со возраста, крвните садови природно ја губат еластичноста, а срцевиот мускул станува помалку ефикасен. Но, тоа не значи дека срцевите заболувања се неизбежни. Сè почесто лекарите разликуваат хронолошка од биолошка возраст – втората директно зависи од начинот на живот.
Токму тука влегува факторот што најчесто се игнорира: сонот.
Навиката што лекарите најчесто ја занемаруваме – лошиот сон
Додека пушењето, исхраната и физичката активност се постојано во фокус, квалитетниот сон останува на маргините. А токму хроничното лишување од сон, според експертите, е еден од најмоќните забрзувачи на стареењето на срцето.
Д-р Беверли Џ. Фанг, психијатар и специјалист за медицина на спиење, предупредува дека редовното спиење помалку од пет часа ноќе е директно поврзано со зголемен ризик од висок крвен притисок.
„Овој ефект е особено изразен кај жените, но ризикот важи за сите“, посочува таа.
Што се случува во телото кога не спиеме доволно
Недостатокот на сон го активира симпатичкиот нервен систем – системот одговорен за реакцијата „бори се или бегај“. Како последица:
- срцевиот ритам се забрзува
- крвниот притисок расте
- нивото на кортизол (хормонот на стрес) останува хронично зголемено
Со текот на времето, ова создава постојан притисок врз срцето и крвните садови.
Крвните садови под директен удар
Кардиологот д-р Џек Волфсон објаснува дека недоволниот сон сериозно ја нарушува функцијата на ендотелот – внатрешниот слој на крвните садови.
„Кога телото не произведува доволно азотен оксид, крвните садови ја губат способноста да се опуштат. Тие стануваат крути, нефлексибилни и склони кон оштетувања“, вели Волфсон.
Ова значи повисок ризик од:
- срцев удар
- мозочен удар
- срцева слабост
Дополнително, хроничната лишување од сон ги активира воспалителните процеси и го забрзува таложењето на плаки во артериите.
Зошто ризикот може да биде поголем отколку кај пушачите
И двајцата лекари се согласуваат во едно: пушењето е сериозен токсин, но лошиот сон истовремено удира по повеќе системи во телото.
„Хроничниот недостаток на сон предизвикува постојан стрес, воспаление, хормонален хаос, метаболички нарушувања и забрзано биолошко стареење – сè во исто време“, нагласува д-р Волфсон.
Сон, дебелина и срце – опасна тројка
Недоволниот сон индиректно го оштетува срцето и преку телесната тежина. Кога не спиеме доволно:
- се зголемува грелинот (хормон на глад)
- се намалува лептинот (хормон на ситост)
- расте желбата за калорична и нездрава храна
Д-р Фанг дополнува дека се нарушува и регулацијата на шеќерот во крвта, што го зголемува ризикот од дијабетес – уште еден силен непријател на срцето.
Што препорачуваат лекарите за заштита на срцето
За да се намали кардиоваскуларниот ризик, експертите советуваат:
- редовно легнување и будење во исто време
- спиење најмалку 7 часа
- избегнување екрани пред спиење
- изложување на дневна светлина преку ден
„Сонот не е луксуз, туку биолошка потреба“, порачуваат лекарите. Игнорирањето на тоа доаѓа со цена што срцето прво ја плаќа.
