Белфаст во пламен: Дали Британија влегува во нова криза?

Расно мотивираното насилство што изминатите денови го потресе Белфаст повторно ја отвори дебатата за растечката радикализација во Велика Британија. Во сенка на запалени домови, уништен имот и страв кај мигрантските семејства, британската политика се соочува со нови предизвици што можат да имаат далекусежни последици.

Настаните во Северна Ирска доаѓаат во чувствителен момент за премиерот Кир Стармер, чија влада веќе е под силен притисок поради политички превирања, пад на довербата кај дел од гласачите и неочекувани кадровски потреси.

Насилствата во Белфаст ја шокираа јавноста

Во протестантските и унионистички квартови на Белфаст избувнаа немири во кои групи маскирани напаѓачи таргетираа домови и имот поврзани со имигрантски семејства.

Според британските медиуми, локални организации со месеци предупредувале дека на интернет и во затворени групи циркулираат списоци со адреси на мигранти. Наводно, дел од тие информации биле доставени и до полицијата, но без конкретна превентивна реакција.

Ескалацијата следеше по напад во кој 30-годишен маж од Судан тешко повредил Ирец на улица. Иако мотивите за нападот сè уште не се целосно разјаснети, инцидентот стана повод за масовен излив на гнев и насилство.

Она што особено ги загрижува аналитичарите е фактот дека насилствата изгледале организирано. Според достапните информации, насилниците однапред знаеле каде ќе се собираат и кои локации ќе бидат нивна цел.

Стари поделби во ново време

Белфаст и денес ги носи лузните од децениските конфликти во Северна Ирска. Иако мировниот процес значително ја стабилизираше ситуацијата, поединечни екстремистички структури и понатаму имаат влијание во одредени средини.

Токму затоа многумина гледаат опасна паралела меѓу актуелните напади врз мигранти и историските секташки судири што со години ја обележуваа регијата.

Дополнителен проблем претставува ширењето на дезинформации и радикални пораки преку социјалните мрежи, кои честопати ја засилуваат поларизацијата и ја поттикнуваат недовербата кон институциите.

Радикалната десница добива нов замав

Политичките последици од ваквите случувања се можеби уште поважни од самите немири.

Во последните години десничарската популистичка партија Реформа на Обединетото Кралство, предводена од Најџел Фараж, бележи раст на поддршката. Анкетите покажуваат дека незадоволството од имиграциската политика, економските предизвици и институционалната недоверба создаваат плодна почва за популистички пораки.

Сепак, Фараж повеќе не е единствениот играч на десниот политички спектар.

На политичката сцена се појави новата партија „Обнова на Британија“, предводена од милијардерот Руперт Лоу. Партијата постепено привлекува дел од гласачите што претходно ја поддржуваа Реформа, создавајќи дополнителна конкуренција во истиот политички простор.

Оваа поделба може да има значително влијание врз идните изборни резултати и да ја намали можноста Фараж да ја претвори својата популарност во реална власт.

Проблемите на Стармер се множат

Додека десницата се обидува да ја капитализира кризата, премиерот Кир Стармер се соочува со сериозни предизвици во сопствениот двор.

Политичката сцена беше дополнително потресена од оставката на министерот за одбрана Џон Хили, а потоа и од заминувањето на помошникот министер за вооружените сили Ал Карнс.

Нивното незадоволство е поврзано со буџетот за одбрана и проценката дека Велика Британија не инвестира доволно во сопствената безбедност во време на глобални геополитички тензии.

Оставките доаѓаат непосредно пред важни меѓународни средби на НАТО, каде што британската влада ќе биде под дополнителен притисок да покаже конкретни резултати во одбранбената политика.

Може ли да дојде до промена на лидерството?

Покрај кризите на улиците и владините проблеми, Лабуристичката партија се соочува и со можни внатрешни превирања.

Дополнителните избори за испразнето место во Долниот дом се следат со големо внимание бидејќи можат да станат тест за расположението на гласачите и индикатор за идните политички движења.

Особено внимание привлекува Енди Барнам, градоначалникот на Голем Манчестер, кого дел од партиските кругови го гледаат како потенцијален иден лидер на Лабуристите.

Доколку незадоволството од актуелното раководство продолжи да расте, притисокот врз Стармер би можел дополнително да се интензивира.

Велика Британија моментално се наоѓа на раскрсница. Насилствата во Белфаст, растечката радикализација, поделбите во десниот политички блок и проблемите во владата создаваат комбинација што може значително да ја обликува политичката иднина на земјата. Прашањето повеќе не е дали ќе има промени, туку колку длабоки ќе бидат тие.