90% од срцевите удари почнуваат со утринска навика?
Лекарско предупредување од социјалните мрежи отвора дебата: дали утринската неактивност го зголемува ризикот од срцев удар?
Срцевите заболувања и понатаму се водечка причина за смртност во светот. Иако најчесто се поврзуваат со неправилна исхрана, стрес и генетски фактори, сè поголемо внимание се посветува на навиките што ги практикуваме веднаш по будењето.
Во последните месеци, големо внимание на социјалните мрежи привлече тврдењето дека дури 90 отсто од срцевите удари можат да бидат поврзани со една едноставна утринска навика – целосна физичка неактивност по станување од сон. Оваа теза се прошири преку вирално видео на TikTok, кое отвори сериозна јавна дебата.
Што се случува кога телото останува „во мирување“?
Според тврдењата што кружат на интернет, проблемот настанува кога лицето се буди, но останува долго време физички неактивно – најчесто со користење мобилен телефон, продолжено седење и брзо излегување од домот без никакво движење.
Долготрајното практикување на ваков образец, според стручната литература, може да придонесе за ниско ниво на физичка активност, хронична тивка воспалителна состојба, инсулинска резистенција, покачен крвен притисок и метаболни нарушувања – сите познати ризик-фактори за кардиоваскуларни заболувања.
Најризични групи се лицата со прекумерна телесна тежина, дебелина, дијабетес тип 2 и изразени масни наслаги во абдоминалниот предел.
Дали решението е навистина едноставно?
Пораката што се повторува во овие објави е дека не е потребна интензивна физичка активност. Се препорачуваат пет до седум минути лесно утринско движење – кратка прошетка, истегнување или вежби за дишење.
Од медицински аспект, познато е дека благата физичка активност наутро може да ја подобри циркулацијата, да го активира метаболизмот, да помогне во регулација на шеќерот во крвта и позитивно да влијае врз крвниот притисок. Овие ефекти се поддржани од препораки на кардиолози и ендокринолози, иако не се поврзуваат со конкретен процент на намалување на ризикот.
Симптоми што не треба да се игнорираат
Лекарите предупредуваат дека хроничен замор, отежнато дишење при мал напор, упорна абдоминална дебелина, дијабетес, хипертензија и општ пад на физичката кондиција се сигнали за зголемено оптоварување на кардиоваскуларниот систем.
Овие знаци не значат автоматски срцев удар, но укажуваат на зголемен ризик и потреба од лекарска контрола.
Како да се препознае срцев удар?
Срцевиот удар, односно инфаркт на миокардот, настанува кога дотокот на крв до срцевиот мускул нагло се прекинува, најчесто поради згрутчување на крвта. Најчестиот симптом е болка во градите – чувство на притисок, стегање или тежина.
Болката може да се шири кон раката, вратот, вилицата, грбот или стомакот, а често се јавуваат и потење, мачнина, вртоглавица, краток здив, ненадејна анксиозност или кашлица. Кај жените симптомите понекогаш се поблаги и атипични, што го отежнува навременото препознавање.
Внимание на изворите
Важно е да се напомене дека тврдењата за „90 отсто“ потекнуваат од содржини на социјалните мрежи. Во моментот на подготовка на овој текст, не постојат јавно достапни и проверливи податоци што ја потврдуваат медицинската квалификација и лиценцата на лицето што ги изнесува овие тврдења.
Затоа, експертите апелираат здравствените совети од TikTok и слични платформи да не се прифаќаат некритички и никогаш да не ја заменат консултацијата со матичен лекар или специјалист.
Намалувањето на ризикот од срцев удар и понатаму се темели на докажани принципи: откажување од пушење, одржување здрава телесна тежина, урамнотежена исхрана, редовна физичка активност и контрола на хроничните заболувања. Препораката останува најмалку 150 минути умерена аеробна активност неделно.
